onthechte ontvangenis
dinsdag, 17 januari 2012 20:14

De Boeddha komt in een dorp en ziet daar de mensen rondrennen en ‘spartelen als vissen in te weinig water’.
Men vraagt zich af hoe dat komt. Hij zegt dan: ‘Het is een doorn in het hart’.
Die doorn is het bezitsgevoel.
'Maar let op', zegt Zenleraar Tydeman.
'Het gaat daarbij niet om iets hebben of niet hebben. Ik kan best een welvarend leven hebben. Het gaat om het idee dat het mijn welvaart is, mijn lichaam, mijn geest, mijn geestelijke pad. Dat is de doorn. Het vastklampen.'

De vraag die dit verhaal bij mij oproept, is of je ook mindful kunt rondrennen. In het Nu en zonder oordeel, zonder vastklampen.
Misschien wel.
Want de nieuwe generaties groeien op met een bombardement van indrukken. Een deel van hen - en van de oudere generaties - jaagt hijgend zijn verslaving aan de next best stimulus achterna.
Maar een ander deel kijkt ernaar als een kind en consumeert het anders dan volwassenen.
Die laatsten ‘verwerken’ elke prikkel cognitief, lineair: met gebruik van het denken en de taal. Ze gaan van woord naar woord. Van onderdeel naar onderdeel. Elke impuls krijgt een label mee: dit is een gevangene, hier staat het woord fotograaf, etc. We klampen ons vast aan de codes. Dit proces kost ongeveer een halve seconde, hebben ze uitgeknobbeld.
Maar door het toenemen van de dosering van die prikkels krijgen we een ‘collapse of the interval between stimulus and respons’ (Hertha Sturm). Snel wisselende beelden verhinderen verbalisatie. Geen tijd voor.
Dus moet je wel anders gaan waarnemen. Een kind leert leren door snelle blikken te werpen. Door patronen te identificeren i.p.v. onderdelen achter elkaar. Ze gooien hun ogen als het ware op het beeld.
Een kind gebruikt bij het zien van een stimulus zijn hele lichaam in de strijd: het doet die prikkel na, voelt hem binnenkomen. Kortom: they are acting it out. Zoals langzame lezers een tekst hardop lezen (sub-vocalizing), zo kun je een bombardement aan prikkels met je lichaam waarnemen (sub-muscularization - De Kerckhove). Felt meaning noemen ze het ook wel. Honderdduizenden cognitieve operaties in een oogwenk. Gevoelde betekenis is zelden bewust. Het gaat aan (de trage) logica vooraf. En er is geen tijd voor cognitieve respons.
Totdat het kind op school komt. Daar gaan ze met die snelle blikken proberen geschreven tekst te voelen. Dat werkt natuurlijk niet.
 

Derrick De Kerkckhove, The skin of culture

 

Voeg je reactie toe

Je naam:
Onderwerp:
Reactie: