herbronnen in een tijd van ontworteling
dinsdag, 14 mei 2013 11:19

12 mei 2013 zond de NTR een portret uit van Marcel Ponseele, volgens dirigent Philippe Herreweghe 'de beste barokhoboïst ter wereld'. 'Hij speelt zo goed dat hij zijn eigen zijn kan laten horen'. Ponseele is niet alleen technisch zeer begaafd, maar ook bekend om zijn fluwelen klank, zijn ontroerende kleuringen en zijn diepgaande Bachinterpretaties. Hij maakt zijn eigen hobo's uit hout van eigen bomen. De bevlogen Ponseele heeft het over zijn studenten van het conservatorium:
'Ken je de oorsprong van "Ich hab genug"? Wie zegt dat in dit stuk?', vraagt hij een van die leerlingen over Kantate 82, een bekend stuk van Bach. Weet hij niet. Ponselee: 'Ik merk bij mijn studenten iets oppervlakkigs. Ze maken wel muziek, maar zijn er niet door bezeten. Het zijn wel zeer goede hoboïsten. Waarin ze tekort schieten is het feit dat ze geen achtergrond hebben. Je moet veel meer boeken lezen, je gaan verdiepen in die muziek. Je kunt dan gaan denken in bepaalde beelden en bepaalde kleuren die je wilt overgeven. Je speelt bijvoorbeeld een zonnestraal die door de mist komt. Wat er nu gebeurt is dat ze CD's gaan imiteren, ze spelen de versieringen van mij. Dat kun je niet doen. Die moet je zelf uitvinden. Je kunt niet klakkeloos iets nabootsen. De oude muziek wordt gekopieerd door de opnames die we gemaakt hebben.'

http://www.uitzendinggemist.nl/afleveringen/1342350

Terugkeren naar de wortels en van daaruit opnieuw ontwikkelen, jezelf uitvinden - of je het nu over een organisatie, een team of jezelf hebt - het is een bezigheid die zo oud is als de wereld. Maar in de nieuwe zak met de merknaam herbronnen heeft het iets modisch.
Hoe kun je herbronnen in een tijd waarin we juist wegdrijven van roots, van oorsprong, van essenties zoeken. Immers,
- het zoeken en inleven in oorspronkelijke ideeën, drijvende krachten en zo meer kost tijd en rustige momenten en die zijn schaars. Je moet onderzoek doen en de resultaten onderling bespreken en vooral tot de verbeelding laten spreken. De Rabobank is al enkele decennia bezig met het eigen maken wat de oprichters van Raiffeisen ook al weer bedoelden. Of dat gelukt is, weet ik niet. In ieder geval is er nog maar weinig van doorgedrongen in de huidige marketing. De bank met ideeën zit kennelijk nog te broeden.
- herbronnen lukt niet met het overnemen van oude vormen en structuren (die werken doorgaans niet meer), maar vereist juist het nodige abstraheren. Hoe doe je dat in een tijd waarin we van het ene vormidee naar het andere hoppen? O, dit werkt niet, kijken of deze wel werkt.
- herbronnen is een collectief proces, dat je met alle betrokkenen moet beleven. Hoe doe je dat in een megalomane en zeer verkokerde omgeving, met vaak meer interne dan externe strijd? Mocht het lukken, dan is de beloning meestal eerder een weinig tot de verbeelding sprekend document (vgl. brand keys, corporate passports, ed.), dat eerder in de la verdwijnt dan in de dagelijkse handelingen.
- herbronnen gaat pas goed lukken als je bij jezelf naar binnen kunt gaan om jouw interpretatie, jouw opvatting te kunnen gebruiken bij het opnieuw vormgeven van het bronmateriaal, zoals uit het voorbeeld van Ponseele blijkt.
- enfin, zo kunnen we nog wel even doorgaan. Bijvoorbeeld over het belang van 'in je gevoel gaan'. Denk ook aan de oeverloze sessies die verloren gaan aan het eerst willen definiëren van wat we onder bron verstaan. Tijdverspilling. Ik hoop dat genoemde hindernissen al voldoende herkend worden.
Natuurlijk kun je in een tijd van snel moeten veranderen om alert en flexibel te kunnen zijn niet overal diepgang en vertraging inbouwen. Dat is duidelijk. Maar mag het wel een paar gram meer zijn?

 

 

Voeg je reactie toe

Je naam:
Onderwerp:
Reactie: